Küresel moda endüstrisinin bağımlı olduğu Bangladeş’te işçilere ayda sadece 70 euro ödeniyor; hepsi -özellikle de kadınlar- günde 16 saat, çılgın bir tempoda çalışarak manevi ve fiziksel tacize uğruyor.

Alexandre Carré

Dikiş zor iş. Binlerce Bangladeşli tekstil işçisi ücretlerinin üç katına çıkarılması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi talebiyle grevde.

Bir hafta önce tekstil işçilerinin greve gitmesi üzerine ülke genelinde şiddetli çatışmalar patlak vermiş ve yüzlerce fabrika kapanmıştı. France 24’ün haberine göre 4 Kasım Cumartesi günü başkent Dakka’nın batısındaki sanayi kenti Ashulia’da 10 bin işçinin meslektaşlarının işe dönmesini engellemeye çalışması üzerine çatışmalar çıktı. Durma noktasına gelen fabrikalar Gap, H&M, Zara, Levi’s, Primark ve diğer pek çok markaya tedarik sağlıyor.

Gazeteci ve Fashion Revolution France derneğinin başkanı Catherine Dauriac, Vert’e yaptığı açıklamada, küresel moda endüstrisinin bağımlı olduğu bu ülkede “işçilere ayda sadece 70 euro ödeniyor; hepsi -özellikle de kadınlar- günde 16 saat, çılgın bir tempoda çalışarak manevi ve fiziksel tacize uğruyor” diyor.

Enflasyon nedeniyle satın alma güçlerinin hiç bu kadar düşük olmadığı bir dönemde, göstericiler mevcut maaşlarının neredeyse üç katı, yani 190 euro’luk bir artış talep ediyor. İşçilerin artık kendilerini ya da ailelerini geçindiremediği, gerginlikten de öte bir ortamdan söz eden Catherine Dauriac için bu bir “yaşam ücreti”.

????#Bangladeş’te büyük Batılı markalar için çalışan on binlerce tekstil işçisi, ücretlerinin üç katına (70 Avro’dan 190 Avro’ya) çıkarılması talebiyle greve gitti. 300’den fazla hazır giyim fabrikası kapatıldı, 50’si yağmalandı ya da ateşe verildi.@AnonymeCitoyen pic.twitter.com/oYnMKR07F5
— Alınteri (@GazeteAlinteri) November 3, 2023

2013’te bin 100’den fazla kişinin ölümüne neden olan devasa Rana Plaza Tekstil Fabrikası’nın çöküşünden bu yana, daha iyi çalışma koşulları için şimdiye kadar pek başarılı olamayan çok sayıda protesto düzenlendi.

Bu seferki kararlılığın ölçeği daha önce görülmemiş olsa da, gazeteci bunun yansımalarından korkuyor. “Fabrika patronları hükümet üyesi, bu yüzden çok karmaşık olacak. Bu çok siyasi bir grev.” Geçtiğimiz Ekim ayında 100 binden fazla gösterici, 2024 yılı başlarında yapılması plânlanan seçimlerden birkaç ay önce Başbakan Şeyh Hasina’nın istifasını talep etmek üzere başkent Dakka’da toplanmıştı.

Çin’den sonra dünyanın en büyük ikinci giyim ihracatçısı olan Bangladeş, tekstil sektöründe 3 bin500 fabrikaya yayılmış en az 4 milyon kişiyi istihdam etmektedir. Düşük işgücü maliyeti yabancı şirketleri cezbederek hükümeti kötü çalışma koşullarını sürdürmeye teşvik ediyor.

Çevre konularında uzman bir sosyolog olan Majdouline Sbai’ye göre, “bu protestolar büyük markalar için bir uyandırma çağrısı”. Ona göre, “tedarikin kırılganlığına ilişkin kolektif farkındalık, patronların yöntemlerinin sınırlarını sorgulamasına yol açacaktır”. Bununla birlikte, büyük markaların dikkatlerini Etiyopya gibi işçilik maliyetlerinin çok düşük olduğu diğer ülkelere çevirmesinden korkuyor.

Kaynak: Alınteri