İsyanla birlikte hükümetin devrilmesi, emperyalist tekelleri telaşlandırdı; Almanya da nasibini alıyor..

Güneydoğu Asya ülkesi Bangladeş, dünya tekstil ve hazır giyim alanındaki tedarik zincirinde önemli bir yerde duruyor. Örneğin, Almanya’daki kıyafetlerin yaklaşık beşte biri Bangladeş’ten geliyor. Ülkede yaşanan isyanlarla birlikte hükümetin devrilmesi artık sektörü de etkiliyor. Fabrikalar kapalı, işçiler evde.

Bangladeş’in, Avrupa hazır giyim sektörü için önemli bir üretim lokasyonu olmasının nedeni sadece düşük ücretler değil. Önceki dönemlerede, kadın emekçilerin çoğunlukta olduğu tekstil işçilerinin kıran kırana sürdürdüğü “asgari ücret” ve “sendikalaşma” mücadeleleri ülkeyi sarsmış, isyanlar, grevler, işçilerin kısmi kazanımlarıyla sonuçlanmıştı; hiç değilse, yerel burjuvalar ve zincirin tepesindeki tekeller açısından, durumun “sürdürülemez” olduğu bir noktaya gelinmişti. Hem işçi isyanlarını bastırmak, hem direnişçi işçi kesimlerini tasfiye etmek, hem de üretimi yeniden istikrarlı kılmak için son yıllarda işbirlikçi tekstil patronları, üretime yeni tipte makinalar sokarak daha “modern” tekstil fabrikaları kurdular. Bu da burjuvaların deyişiyle “ülkedeki ürünlerin kalitesini ve standartlarını” artırdı. Ülkedeki iktidarın işçi hareketini bastırmak için şiddete başvurmaktan çekinmemesi ise “yatırım güvenliğine katkıda bulundu”.

Uzun süredir görevde olan Başbakan Şeyh Hasina ve iktidarının, kamu sektöründe ayrıcalıklı “kota uygulaması”na karşı gelişen isyanın ardından komşu Hindistan’a kaçması, hükümetin devrilmesi ve 84 yaşındaki Nobel ödüllü Muhammed Yunus’un geçici hükümetin başına geçecek olması durumu -hiç değilse şimdilik- değiştirdi.

Alman tekstil sektöründe önemli yer tutan tekellerden C&A’ın sözcüsü, “Bangladeş’teki şiddetten endişe duyuyoruz ve durumu çok yakından takip ediyoruz” dedi patron edasıyla..

Federal İstatistik Ofisi’ne göre Bangladeş, yaklaşık 7,8 milyar euroyla, Slovenya, Kanada ve Singapur’un önünde, Almanya’nın en önemli ithalatçı ülkelerinden biri.

Bangladeş’te üretim yapan firmalar için mevcut durum belirsiz. Mağaza zincirine sahip KİK’in bir sözcüsü, “Gelişmeler göz önüne alındığında, tekstil üretimi ve tedarik zincirlerimiz üzerinde başka ne gibi etkilerin olabileceğini öngörmek şu anda mümkün değil” şeklinde açıklama yaptı.

Bangladeş Konfeksiyon Sanayicileri ve İhracatçıları Birliği (BGMEA) ve Bangladeş Tekstil Fabrikaları Birliği (BTMA), hafta başında üye firmaların üretim tesisleri ve fabrikalarının kapalı kalacağını duyurdu. Chattogram limanındaki konteyner teslimatları da azaldı ve internet hizmetleri yalnızca sınırlı ölçüde mevcut.