Ukrayna, Afrika’daki madenlere ve petrol tankerlerine yönelik saldırılarla Rusya’nın savaş finansman kaynaklarını zayıflatıyor.

Ukrayna’nın Afrika’ya uzanan operasyonları daha da genişleyebilir. Rusya, Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşın önemli bir kısmını Afrika kıtasındaki ticari faaliyetlerden finanse ediyor. Bu nedenle, 2022’de başlayan Rus saldırı savaşının başından beri Ukrayna, Rus çıkarlarına Afrika kıtasında da saldırmayı düşünüyordu.

Emperyalist kapitalist ülkeler sadece askerî güç kullanımının yanında, siber saldırılar, ekonomik baskılar, dezanformasyona dayalı propaganda ve siyasi müdahaleler gibi farklı araçları birlikte kullandıkları hibrit savaşları yürütmüyor. Savaşın “görünmeyen“ yöntemlerinden biri de farklı coğrafyalardaki savaşı finanse eden kaynaklara saldırılar olmaktadır.

1990’lar ve 2000’lerde Afrika’da faaliyet gösteren binlerce Ukraynalı, eski Sovyet, özel askeri hizmet sağlayıcıları sayesinde bölgede belirli bir bilgi birikimine sahiptir. Ancak bu varlık, Wagner Grubu aracılığıyla gerçekleştirilen Rusya’nın Afrika’daki genişlemesi kadar kalıcı veya kapsamlı değildir. “Paralı asker” Wagner grubu birçok ülkede Rusya’nın çıkarları doğrultusunda operasyonlar gerçekleştiren, savaş bölgelerinde görev alan, saldırı operasyonlarına katılarak Rusya’nın doğrudan resmi ordu kullanmadan en pis katliamlarını gerçekleştiren katiller çetesi olarak öne çıkmaktadır.

Bu anlamda Ukrayna ile Rusya arasındaki savaş, yalnızca iki devletin askeri çatışması olarak değil, kapitalist dünya sisteminin ürettiği daha geniş bir güç mücadelesinin parçası olarak değişik coğrafyalardaki finans kaynaklarına da sıçrayarak sürüyor. Bu savaş, emperyalist bloklar arasındaki nüfuz, kaynak ve lojistik hatları kontrol etme rekabetinin güncel bir yansımasıdır. Bu nedenle savaşın coğrafyası Ukrayna ile sınırlı kalmamış, Afrika gibi yarı-çevre bölgelerine de taşmıştır.

Rusya’nın Afrika’daki etkisi, doğrudan devlet kurumlarının yanı sıra Wagner Group gibi özel paralı askeri yapılar aracılığıyla genişlemiştir. Bu tür yapılar, klasik anlamda devlet ordusu olmamakla birlikte, emperyalist haydutluğun daha esnek ve inkar edilebilir araçlarla yürütülmesini sağlamaktadır.

Ukrayna ise Afrika’da Rus çıkarlarına yönelik yürüttüğü operasyonları “Tymur özel birliği” ile yapmaktadır. Bu birlikler operasyonların yansıra daha çok istihbarat savaşının ve propaganda mücadelesinin parçası olarak konumlanmaktadır. Emperyalist rekabet ortamında bilgi de bir savaş aracına dönüşmekte, yanlış bilgilendirmeye dayalı psikolojik savaşın bir parçası olarak doğrulanmamış anlatıları yayabilmek önemli bir savaş aracı işlevi görmektedir.

Ukrayna, 2024’te Mali ve Sudan’daki Rus hedeflerine saldırdı İlk başarı gösterdiği operasyonu 2024’te Mali’de gerçekleştirdi. Ukrayna özel kuvvetleri, Tuareg isyancılarına, drone’lar da dahil olmak üzere çeşitli araçlar kullanarak Rus özel askeri şirketlerine ait bir konvoya saldırmalarına destek verdi.

Sudan’da ise Ukrayna ile bağlantılı “Tymur” özel birliği, Rusya tarafından işletilen altın madenlerine ve lojistik merkezlerine bir dizi saldırı düzenledi.

Ukrayna–Rusya savaşı ve Afrika’daki yansımaları, tekil olaylar değil; kapitalist-emperyalist dünya düzeninin farklı bölgelerde ürettiği çatışmaların birbirine bağlandığı bir bütünün parçalarıdır. Bu çerçevede özel askeri şirketler, istihbarat operasyonları, güç mücadelesinin farklı araçları olarak ortaya çıkmaktadır.