Nepal’in Tibet sınırında yaşanan ani sel ve buzul çökmesinde can kaybı 475’e ulaşırken, 517’si yabancı uyruklu 1924 kişi halen kayıp.
26 Ağustos sabahı Himalayalar’daki bir buzulun alt bölümünün koparak yüzlerce metre aşağıdaki vadiye düşmesiyle devasa buz ve kaya kütlesi harekete geçti. Beraberinde sürüklediği çamur ve tortular, Bhote Koshi Nehri’ni adeta önüne kattı. Felaketin çarpıcı yanı ise o sırada tek bir yağmur damlasının bile yağmamış olmasıydı.
Sel öncesi bölgede ilk olarak deprem meydana geldiğini açıklayan ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi, verilerini güncelleyerek 5,2 büyüklüğündeki sismik hareketin kaynağının buzul çökmesi olduğunu ifade etmişti. Merkezi Katmandu’da bulunan Uluslararası Dağlık Kalkınma Merkezi’nde görevli uzmanlar, selin bölgedeki dağlık alandan kopan buzul parçalarının tetiklediği çığ nedeniyle meydana geldiğini belirtmişti.
Bilim insanları Himalayalar’daki buzulların son 30 yılda buz hacimlerinin yaklaşık üçte birini kaybettiğine dikkat çekiyor. Buzul erimesi hızlanırken permafrostun çözülmesi de dağ yamaçlarını istikrarsızlaştırıyor; bu durum buzul kopmaları, toprak kaymaları ve ani taşkın riskini büyütüyor. Bu yüzden Himalayalar’da yaşananlar yalnızca Nepal’in değil, dünyanın ve insanlığın ortak geleceğini ilgilendiren büyük bir alarm niteliğinde.
Himalayalar, Asya’nın büyük nehirlerinin önemli bir bölümünü besliyor ve milyarlarca insanın yaşamını doğrudan etkiliyor. Bugün yaşanan hızlı erime kısa vadede selleri ve taşkınları artırırken, uzun vadede su kaynaklarının azalması, ekosistemlerin tahribi ve milyonlarca insanın yaşam koşullarının ağırlaşması anlamına geliyor.
Bu nedenle iklim krizi artık geleceğe ilişkin soyut bir tehdit değil. Himalayalar’da olduğu gibi insanların yaşamında doğrudan dehşet karşılığını bulmaktadır.
Himalayalar’daki yıkım uzak bir coğrafyanın hikayesi değil. Hepimizin geleceğine düşen bir ateş topu. Doğayı, yaşamı ve geleceğimizi savunmak dünyanın dört bir yanında doğayı ve yaşamı savunanların sesini birbirine bağlamak için başımıza buzulların yağması gerekmiyor.
