Her gün 44 evin zorla boşaltıldığı İspanya’da Madrid’teki Sol Meydan’da süren çadır eylemi ülke genelinde protesto eylemi ile sokaklarda sürüyor.
Düzenlenen kitlesel gösterilerde protestocular ile polis arasında çatışma çıktı. Konut krizine tepki gösteren 120 bin kişinin katıldığı gösteride, eylemciler yüksek kira bedellerini ve konuta erişimde yaşanan sorunları protesto etti. Genel Grev çağrıları yükseltildi. Gösterilerin ardından Katalonya polisi tarafından yapılan açıklamada, olaylar sırasında 13 kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Polis ayrıca çatışmalar sırasında 30 polis memurunun hafif yaralandığını açıkladı.
Kiracılar Sendika’sı 87 yaşındaki yüzde elli engelli Mari Carmen Abascal’ın, 70 yıldır yaşadığı evinden polis tarafından çıkarılması üzerine Madrid Sol Meydan’da çadır eylemi başlatmıştı. Çadır eylemi ve gösteriler barınma hakkı mücadelesini yeniden ülke gündemine taşıdı. Tepkilerin büyümesi üzerine Mari Carmen’in evine dönmesini sağlayacak anlaşma yapıldı. Hastanedeki Mari Carmen, taburcu olduktan sonra evine döndü.
Bir ev geri alındı. Ama konut krizi olduğu yerde duruyor.
İspanya’da “akbaba fonları” protestoların hedefinde. Ekonomik sıkıntı yaşayan bir kişinin evinin düşük fiyata satın alınmasıyla başlayan süreç, burada bitmiyor. Şirket, aldığı konutu daha yüksek fiyata satabiliyor ya da kiraya vererek düzenli gelir elde ediyor; konut fiyatlarının yükseldiği bölgelerde ise taşınmazın değer artışı başlı başına bir kazanç kaynağına dönüşüyor. Kira yükseldikçe mülkün piyasa değeri de artıyor. Böylece aynı ev, içinde yaşayan insan için barınma ihtiyacını karşılayan bir mekan iken, sermaye açısından sürekli gelir ve değer artışı sağlayan bir yatırım aracına dönüşüyor. Evde oturan kiracılar ise kapı önüne koyuluyor.
Hükümetten iki kararname
Pedro Sánchez hükümeti, krize karşı iki ayrı kararname hazırlayarak parlamentoya gönderdi. Kararnamelerde kira sözleşmelerinin iki yıl uzatılması, zorunlu tahliyelerin 2030’a kadar durdurulması ve “akbaba fonları” olarak anılan yüksek riskli yatırım fonlarının konut satın almasının 2028’e kadar yasaklanması bulunuyor.
Bir tarafta emekçilerin en doğal hakları barınma ihtiyacı, diğer tarafta konutu karlı bir yatırım alanı olarak gören İspanya konut tekelleri duruyor. Gösteriler üerine kararname hazırlayan hükümetinin parlamentoda çoğunluğu yok. Sağcı Halk Partisi (PP) ve Vox, düzenlemelere karşı oy kullanacaklarını açıkladı. Hükümetin ortaklarından da henüz yeterli destek sağlanabilmiş değil.
Mücadele meydanlarda sürüyor
Madrid’in merkezindeki Sol Meydanı’nda 26 Eylül’den bu yana çadır kurarak eylem yapan kiracılar, hafta sonunda İspanya genelinde protesto yaptı. Kiracılar Sendikalarının sözcüleri Valeria Racu ve Alicia del Río, iki ayrı kararname yerine tek ve kapsamlı bir düzenleme istiyor. Sözcüler, hükümetin yaklaşımının kendilerini yeniden hayal kırıklığına uğrattığını belirterek “böl ve yönet” politikasını kabul etmeyeceklerini söyledi.
Kiracıların talebi açık: Parça parça önlem değil, barınma hakkını güvence altına alan kapsamlı bir politika. Ancak Sol Meydanı’ndaki eylem Madrid yönetiminin de gündemine bitirmeye çalışma yönüyle girdi. Madrid Özerk Yönetimi, çadırların kaldırılması için Madrid Valiliğine süre verdi ve ardından yasal süreç başlatılacağını açıkladı.
