Fas’ta “GEN Z 212” (Z Kuşağı 212 Hareketi) adıyla sosyal medyada örgütlenen gençlerin çağrısıyla 27 Eylül’de başlayan protestolar ülkenin farklı kentlerinde devam ediyor.
Fas’ın birçok kentinde toplanan ‘Z kuşağı’, diğer ülkelerdeki gençlerin taleplerine benzer biçimde; sağlık ve eğitimde reform, istihdam ve yolsuzlukla mücadele talebiyle son yılların en büyük hükümet karşıtı eylemlerini gerçekleştirdi.
Rabat, Kazablanka, Marakeş ve Tanca’daki gösterilerde gençler sadece yaşam koşullarının düzelmesi taleplerini değil, aynı zamanda “özgürlük, onur, sosyal adalet” sloganlarını öne çıkardı.
Gösterilere katılan gençler, sağlık ve eğitim alanlarında reform, işsizlere istihdam, sosyal adaletin sağlanması ve yolsuzlukla mücadelenin hızlandırılmasını talep etti.
Sağlık, eğitim, onurlu yaşam
Hükümetin 2025 yılı sonunda başlayacak Afrika Uluslar Kupası ve 2030 Dünya Kupası gibi uluslararası organizasyonlara büyük bütçeler ayırmasını, buna karşın temel hizmetlerin ihmal edilmesini eleştiren protestocular, “Özgürlük, onur, sosyal adalet”, “Biz korkmuyoruz, biz anne babamız gibi değiliz”, “Halk yolsuzluğun sona ermesini istiyor” ve “Sağlık, eğitim ve onurlu yaşam hakkı” sloganları attı.
Discord platformu üzerinden 17 Eylül’den itibaren “GEN Z 212” adıyla çağrılar yapan açılan grup kısa sürede binlerce üyeye ulaştı. Hareketin herhangi bir parti, sendika veya resmi yapıya bağlı olmadığı, bağımsız gençlerin oluşturduğu sosyal bir girişim olduğu belirtildi.
Toplanma yasağı sökmedi, Kazablanka’da otoyolu kapatıldı.
Fas devleti göstericilerin izinsiz sokağa çıkamayacağını söyleyerek gösterileri yasakladı. Yasağa rağmen binlerce kişi onlarca kentte protesto gösterilerindeydi. Ülke genelinde birçok kentte göstericiler gözaltına alındı ancak resmi makamlar toplam gözaltı sayısını açıklamadı.
Kazablanka’da Kore semti girişinde otoyolu kapatan 21 gösterici gözaltına alındı ve savcılığa sevk edildi.
Rabat’ta ise Bab el-Had Meydanı ve çevresinde güvenlik güçleri hoparlörlerle yaptığı uyarılarla kalabalığı dağıttı; bazı göstericiler gözaltına alındı.
Avukatlardan tepki
Fas Ulusal Avukatlar Derneği, ülkenin farklı kentlerinde düzenlenen barışçıl yürüyüşlere yönelik müdahaleleri “baskı” olarak nitelendirdi.
Dernek, gözaltına alınan göstericilerin derhal serbest bırakılmasını ve anayasal güvence altındaki barışçıl gösteri hakkına saygı gösterilmesini istedi. Açıklamada, şiddet veya gözaltı uygulamalarının kurumsal diyalogun alternatifi olamayacağı vurgulandı.
Değişik ülkelerde, hatta kıtalarda birbirine yakın taleplerle ardı ardına gelişen gençlik önderliğindeki eylemler; belli taleplerden oluşan bir program etrafında birleşerek enternasyonal bir zeminde buluşması halinde sınıf mücadelesine yeni taze bir soluk katabilir.
